دلایل اهمیت استیبل‌کوین‌ها در آسیا?

چرا استیبل‌کوین‌ها در مقطع کنونی برای آسیا اهمیت دارند؟

استیبل‌کوین‌ها اغلب با عنوان «دلار دیجیتال» شناخته می‌شوند، اما در بستر آسیا، کارکرد آن‌ها بیشتر شبیه به زیرساخت‌های حیاتی است. این ابزارها امکان انتقال پول، تسویه پرداخت‌ها و حفظ دسترسی به ارزش باثبات را در شرایطی فراهم می‌کنند که زیرساخت‌های مالی داخلی کند، پرهزینه یا میان کشورها تکه‌تکه و ناهماهنگ هستند.

 

این تقاضا ماهیتی ساختاری دارد. آسیا میزبان برخی از بزرگ‌ترین کریدورهای حواله‌ای جهان، زنجیره‌های تأمین صادرات‌ محور و جمعیتی گسترده از مصرف‌کنندگان موبایل‌محور است که انتظار دارند خدمات مالی به‌صورت آنی و بدون اصطکاک عمل کند.

 

در حالی که پرداخت‌های فرامرزی سنتی اغلب شبیه یک فرایند اداری زمان‌بر و پیچیده هستند، استیبل‌کوین‌ها تلاش می‌کنند همانند پول نقدی عمل کنند که با سرعت اینترنت—حتی در میان مناطق زمانی مختلف—قابل انتقال است.

 

---

بررسی استیبل‌کوین‌ها 

استیبل‌کوین نوعی دارایی دیجیتال است که با هدف حفظ ارزش باثبات طراحی شده و این ثبات را از طریق اتصال به یک دارایی مرجع به‌دست می‌آورد؛ که در اغلب موارد یک ارز فیات مانند دلار آمریکا است. هدف اصلی ساده است: هر توکن تا حد امکان نزدیک به یک واحد از دارایی مرجع باقی بماند تا کاربران بتوانند ارزش «باثبات» را بدون وابستگی به پنجره‌های زمانی انتقال بانکی جابه‌جا کنند.

 

در عمل، استیبل‌کوین‌ها در نقطه تلاقی نظام پرداخت و بازارهای مالی قرار دارند:

• برای کاربرانی که در معاملات فعال هستند، استیبل‌کوین‌ها اصطکاک ناشی از انتقال مداوم وجوه به حساب‌های بانکی را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهند.
  
  

• برای خانوارها و کسب‌وکارهایی که با ریسک نوسان ارز مواجه‌اند، استیبل‌کوین‌های دارای پشتوانه فیات می‌توانند دسترسی قابل‌حمل به دلار را بدون نیاز به افتتاح حساب بانکی خارجی فراهم کنند.
  
  

• برای نهادهای مالی، انتشار استیبل‌کوین پرسش‌هایی مشابه صندوق‌های بازار پول و سازوکارهای تسویه کوتاه‌مدت ایجاد می‌کند: دارایی‌های ذخیره دقیقاً چه هستند، در کجا نگهداری می‌شوند و آیا بازخرید در هر زمان و به‌صورت کامل امکان‌پذیر است؟

استیبل‌کوین‌ها همچنین از اغلب رمزارزها متمایز هستند، زیرا هدف آن‌ها اجتناب از نوسانات روزانه شدید است. به همین دلیل، استیبل‌کوین‌هایی که در مقیاس بزرگ منتشر می‌شوند، معمولاً خود را به‌عنوان ابزار پرداخت معرفی می‌کنند، نه دارایی‌های سفته‌بازانه.

---

چهار نوع استیبل‌کوین

همه استیبل‌کوین‌ها ساختار یکسانی ندارند. سازوکار هر نوع تعیین می‌کند که وعده «ثبات ارزش» تا چه اندازه قابل اتکا باشد.

 1. استیبل‌کوین‌های دارای پشتوانه فیات

این استیبل‌کوین‌ها توسط ناشری منتشر می‌شوند که دارایی‌های ذخیره‌ای را به‌صورت یک‌به‌یک در برابر تعداد توکن‌های در گردش نگهداری می‌کند.

 

دارایی‌های ذخیره معمولاً شامل وجه نقد، اسناد خزانه و سایر دارایی‌های کوتاه‌مدت با نقدشوندگی و کیفیت بالا هستند. به همین دلیل، مقایسه این استیبل‌کوین‌ها با صندوق‌های بازار پول بسیار رایج است.

 

مانند: Tether (USDT)، USD Coin (USDC)، StraitsX Singapore Dollar (XSGD)، Coins.ph Philippine Peso Coin (PHPC)

 2. استیبل‌کوین‌های دارای پشتوانه رمزارزی

این نوع استیبل‌کوین‌ها معمولاً بیش‌ازحد وثیقه‌گذاری می‌شوند و پشتوانه آن‌ها سایر رمزارزها است. این مدل به‌جای ذخایر نگهداری‌شده در بانک، به قراردادهای هوشمند و سازوکارهای خودکار نقدینگی متکی است.

 

مانند: Dai (DAI)

 3. استیبل‌کوین‌های مبتنی بر کالا

این استیبل‌کوین‌ها ارزش خود را از یک کالای مشخص، مانند طلا، می‌گیرند و با ادعاهایی بر ذخایر فیزیکی آن کالا پشتیبانی می‌شوند. ثبات این نوع استیبل‌کوین‌ها نسبت به قیمت کالا تعریف می‌شود، نه نسبت به ارز فیات.

 

مانند: Paxos Gold (PAXG)، Tether Gold (XAUT)

 4. استیبل‌کوین‌های الگوریتمی

استیبل‌کوین‌های الگوریتمی تلاش می‌کنند از طریق مشوق‌های اقتصادی و تنظیم عرضه، برابری ارزش را حفظ کنند؛ اغلب بدون پشتوانه کامل دارایی. پس از فروپاشی TerraUSD، این مدل در آسیا از نظر سیاسی و نظارتی به‌شدت مسئله‌دار و حساس تلقی می‌شود.

 

---

چرا بانک‌ها و نهادهای مالی در آسیا استیبل‌کوین‌ها را در مقیاس گسترده نپذیرفته‌اند؟

اگرچه استیبل‌کوین‌ها به‌طور گسترده توسط کاربران خرد و فعالان بازار استفاده می‌شوند، اما پذیرش در سطح بانکی در آسیا کندتر بوده است. دلیل این موضوع آن است که ملاحظات و ریسک‌ها در این منطقه نسبت به بسیاری از بازارهای توسعه‌یافته شدیدتر و پیچیده‌تر است.

 

1. پراکندگی مقررات در حوزه‌های قضایی مختلف

بانکی که در چند کشور فعالیت می‌کند، نمی‌تواند یک محصول استیبل‌کوینی واحد را مقیاس‌پذیر کند، زمانی که وضعیت حقوقی آن در هر مرز تغییر می‌کند.

 

برخی نهادهای ناظر استیبل‌کوین‌ها را ابزار پرداخت می‌دانند، برخی آن‌ها را دارایی رمزارزی تلقی می‌کنند و برخی هنوز در وضعیت ابهام قرار دارند. این ناهمگونی، عرضه محصولات را کند کرده و تیم‌های تطبیق مقررات را مجبور می‌کند برای هر کشور کنترل‌های جداگانه طراحی کنند.

 

رویکرد هنگ‌کنگ نمونه‌ای روشن از محدودتر شدن چارچوب نظارتی است. اداره پولی هنگ‌کنگ (HKMA) از 1 آگوست، 2025، نظام مجوزدهی تحت Stablecoins Ordinance (SO) را اجرا کرد که انتشار استیبل‌کوین‌های متصل به ارز فیات را به فعالیتی کاملاً تنظیم‌گری‌شده و نیازمند مجوز تبدیل می‌کند.

2. نگرانی از جایگزینی سپرده‌ها و دلاریزه‌شدن دیجیتال

در بخش‌هایی از آسیا، تقاضا برای استیبل‌کوین تنها ناشی از سهولت استفاده نیست، بلکه به دسترسی به دلار آمریکا بازمی‌گردد. از دید سیاست‌گذاران، این موضوع نگرانی‌هایی جدی ایجاد می‌کند: خروج سپرده‌ها از بانک‌های محلی، تضعیف سازوکار انتقال سیاست پولی و تسریع روند «دلاریزه‌شدن دیجیتال».

 

این نگرانی یکی از دلایلی است که بانک‌های مرکزی، از جمله Reserve Bank of India (RBI)، بارها نسبت به استیبل‌کوین‌ها هشدار داده و ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) را مسیر مطلوب‌تری برای آینده پول دیجیتال معرفی کرده‌اند.

 

3. استیبل‌کوین‌ها سپرده بانکی نیستند و معمولاً بیمه نمی‌شوند

بانک‌ها و مصرف‌کنندگان با سپرده‌ها، حساب‌های بهره‌دار و رژیم‌های حمایتی آشنا هستند، اما استیبل‌کوین‌ها خارج از این محدوده اطمینان قرار می‌گیرند.

 

حتی در ایالات متحده، که FDIC به‌عنوان مرجع شناخته می‌شود، استیبل‌کوین‌های پرداختی سپرده بانکی محسوب نمی‌شوند و مانند حساب‌های سپرده بیمه ندارند. قانون GENIUS این تمایز را با تعریف الزامات ذخیره و افشاگری به‌صراحت تقویت کرده است.

 

این تفاوت بر نحوه افشا، بازاریابی و انتظارات سرمایه‌گذاران اثر می‌گذارد و همچنین ساختار بدهی بانک‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سپرده‌ها منبع اصلی تأمین مالی وام‌دهی هستند و خروج آن‌ها به معنای از دست رفتن یک منبع تأمین مالی ارزان است.

 

4. دارایی‌های ذخیره، منطق متفاوتی در ترازنامه ایجاد می‌کنند

حتی اگر دارایی‌های ذخیره عمدتاً شامل اسناد خزانه و معادل‌های نقدی باشند و محافظه‌کارانه به نظر برسند، رفتار بازخرید می‌تواند به پویایی هجوم نقدینگی منجر شود. کمیته‌های ریسک به‌ویژه به سناریوی «بازخرید هم‌زمان و گسترده» توجه دارند، به‌خصوص در دوره‌های تنش که نقدینگی اهمیت حیاتی پیدا می‌کند.

 

به همین دلیل، چارچوب‌های مدرن نظارتی بر دارایی‌های ذخیره باکیفیت، تفکیک دارایی‌ها، حاکمیت شرکتی، حسابرسی‌های منظم و زمان‌بندی شفاف بازخرید تأکید دارند.

 

Monetary Authority of Singapore (MAS) در سال 2023 چارچوب نظارتی استیبل‌کوین‌ها را نهایی کرد که بر استیبل‌کوین‌های تک‌ارزی متصل به دلار سنگاپور یا ارزهای Group of Ten تمرکز دارد و ثبات ارزش و پشتوانه قوی را محور قرار می‌دهد.

 

5. ریسک تطبیق مقررات و پول‌شویی به‌عنوان ریسک اعتباری

بانک‌ها مسئول غربالگری، پایش و گزارش‌دهی هستند. جریان‌های استیبل‌کوینی می‌توانند به‌سرعت میان کیف‌پول‌ها و واسطه‌ها جابه‌جا شوند و این موضوع بار کنترل‌های مبارزه با پول‌شویی را افزایش می‌دهد.

 

در آسیا، حجم بالای تراکنش‌های فرامرزی و ناهمگونی نظارت بر مسیرهای ورود و خروج، این چالش را تشدید می‌کند. در نتیجه، بانک‌ها معمولاً مدل‌هایی را ترجیح می‌دهند که الزامات تطبیق مقررات در نقاط صدور و بازخرید تعبیه شده باشد، نه اینکه پس از انتشار به گردش آزاد افزوده شود.

 

6. سپرده‌های توکنیزه‌شده به‌عنوان مسیر امن‌تر نهادی

بسیاری از بانک‌های آسیایی در حال بررسی مدل سپرده‌های توکنیزه‌شده هستند، زیرا این رویکرد رابطه سپرده را در داخل بانک حفظ می‌کند و در عین حال امکان استفاده از زیرساخت‌های تسویه قابل برنامه‌ریزی را فراهم می‌سازد. برای بانک‌ها، این مسیر راهی برای نوسازی پرداخت‌ها بدون واگذاری اعتبار پولی به یک ناشر خارجی استیبل‌کوین محسوب می‌شود.

 

 

---

 

تحولات برجسته استیبل‌کوین در آسیا

در بازه زمانی اکتبر 2025 تا ژانویه 2026، استیبل‌کوین‌ها از «ابزار بازار» به «موضوع سیاست‌گذاری و زیرساخت مالی» ارتقا یافتند.

 

تفاوت اصلی در میزان شفافیت بود: حوزه‌های قضایی بیشتری قواعد صدور را مشخص کردند، پروژه‌های محلی بیشتری راه‌اندازی شد و نهادهای ناظر سیگنال‌های روشن‌تری درباره جایگاه استیبل‌کوین‌ها در نظام مالی ارائه دادند.

سنگاپور

مسیر سنگاپور مبتنی بر زیرساخت پرداخت قانون‌مند و اولویت‌دهی به ذخایر است.

• StraitsX Singapore Dollar (XSGD): استیبل‌کوین دارای پشتوانه دلار سنگاپور

• StraitsX US Dollar (XUSD): استیبل‌کوین دارای پشتوانه دلار آمریکا

• StraitsX Indonesian Rupiah (XIDR): استیبل‌کوین دارای پشتوانه روپیه اندونزی

چارچوب MAS بر دارایی‌های ذخیره باکیفیت و بازخرید به‌موقع تأکید دارد؛ به همین دلیل، استیبل‌کوین‌های صادر شده در سنگاپور اغلب از منظر ریسک به صندوق‌های بازار پول نزدیک‌تر از «سایر رمزارزها» تلقی می‌شوند.

هنگ‌کنگ

هنگ‌کنگ در حال ایجاد بازاری مبتنی بر رویکرد «مجوزدهی در ابتدا» است.

• First Digital USD (FDUSD): استیبل‌کوین دلاری با پشتوانه فیات و ساختار امانی مستقر در هنگ‌کنگ

نظام مجوزدهی ناشران استیبل‌کوین تحت Stablecoins Ordinance از 1 آگوست، 2025 اجرایی شد و HKMA به‌صراحت اعلام کرده است که تعداد مجوزهای اولیه محدود خواهد بود و انتظار می‌رود نخستین تأییدیه‌ها در سال 2026 صادر شوند.

چینِ سرزمین اصلی

چین استثنای آشکار در آسیا به شمار می‌رود، زیرا استیبل‌کوین‌های خصوصی را به‌عنوان زیرساخت پرداخت رد کرده و به‌طور انحصاری بر پول دیجیتال تحت کنترل دولت تمرکز دارد.

زمینه سیاستی:

• People’s Bank of China (PBOC) در اواخر 2025 بار دیگر موضع سخت‌گیرانه خود را تایید و استیبل‌کوین‌ها را به‌دلیل ضعف در شناسایی مشتری و سازوکارهای مبارزه با پول‌شویی، منبع نگرانی دانست و نسبت به کلاهبرداری و انتقال‌های فرامرزی غیرمجاز هشدار داد.
  
  

• هم‌زمان، چین به ترویج ارز دیجیتال بانک مرکزی خود، digital yuan (e-CNY)، و گسترش آزمایش‌های کنترل‌شده فرامرزی ادامه می‌دهد. PBOC از انجام آزمایش‌های فنی پرداخت فرامرزی میان سرزمین اصلی و هنگ‌کنگ خبر داده و امکان اتصال میان سامانه e-CNY و Faster Payment System (FPS) هنگ‌کنگ را بررسی کرده است.
  
  

زاویه زیرساخت فرامرزی:

• Project mBridge یک پلتفرم چندارزی CBDC است که در ابتدا با مشارکت HKMA، Bank of Thailand (BOT)، Central Bank of the United Arab Emirates (CBUAE) و مؤسسه Digital Currency Institute وابسته به PBOC و با حمایت BIS Innovation Hub شکل گرفت. BIS اعلام کرد که این پروژه در میانه 2024 به مرحله minimum viable product رسیده است.
  
  

• Reuters گزارش داد که BIS در سال 2024، با بلوغ پروژه، از mBridge کنار رفت تا بانک‌های مرکزی مشارکت‌کننده آن را ادامه دهند؛ موضوعی که نشان می‌دهد رویکرد ترجیحی چین در پرداخت‌های فرامرزی، مبتنی بر CBDC و ساختاری کاملاً مجوز محور است.
  
  

تأثیرات جانبی هنگ‌کنگ:

یکی از تنش‌های کلیدی در اواخر سال 2025، حساسیت پکن نسبت به صدور استیبل‌کوین‌های خصوصی، حتی در منطقه هنگ‌کنگ بود. گزارش Financial Times حاکی از آن است که چندین شرکت بزرگ فناوری چینی، پس از مداخله پکن، برنامه‌های خود برای راه‌اندازی استیبل‌کوین در هنگ‌کنگ را متوقف کردند؛ موضوعی که نشان‌دهنده نگرانی‌ها در مورد کنترل مالی و تداخل با استراتژی یوان دیجیتال (e-CNY) است.

استیبل‌کوین‌های یوآن خارج از چین (خارج از زیرساخت‌های داخلی چین):

• Tether CNH₮ (CNHT): استیبل‌کوین مبتنی بر یوان خارج از چین (CNH) است که با نماد CNH₮ عرضه شده است. این رمزارز یک محصول برون‌مرزی محسوب می‌شود و تغییری در موضع ممنوعیت ارزهای دیجیتال در سرزمین اصلی چین ایجاد نمی‌کند.

پیام عملی چین برای آسیا روشن است: استیبل‌کوین‌های خصوصی به عنوان پول در سیستم مالی داخلی مورد پذیرش قرار ندارند، در حالی که زیرساخت‌های مشابه ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) و سیستم‌های تسویه تحت کنترل، مورد تأیید هستند.

ژاپن

ژاپن با ایجاد شفافیت حقوقی بیشتر، در حال سوق دادن استیبل‌کوین‌ها به دسته‌بندی ابزارهای پرداختی معتبر است.

• JPYC (JPYC): استیبل‌کوین با پشتوانه فیزیکی ین ژاپن (JPY) است که در تاریخ 27 اکتبر 2025 عرضه شد. ساختار این توکن بر اساس چارچوب اصلاح‌شده پرداخت‌های ژاپن طراحی شده و پشتوانه آن دارایی‌های مبتنی بر ین، از جمله اوراق قرضه دولتی ژاپن است.
  
  

این یک نقطه عطف کلیدی در اواخر سال 2025 به شمار می‌رود؛ زیرا توجه بازار را به سمت استیبل‌کوین‌های غیر دلاری جلب کرد و نشان داد که چگونه یک استیبل‌کوین با ارز محلی می‌تواند بر پایه ذخایر محافظه‌کارانه و حاکمیت قانون‌مند طراحی شود.

فیلیپین

فیلیپین بازاری با تقاضای بسیار بالا است که در آن، استیبل‌کوین‌ها با هدف پرداخت‌های کاربردی و انتقال پول (حواله) مورد استفاده قرار می‌گیرند.

• Philippine Peso Coin (PHPC): استیبل‌کوینی با پشتوانه پزو فیلیپین (PHP) است که نرخ آن 1:1 با پول ملی تنظیم شده و گفته می‌شود با نقدینگی و معادل‌های نقدی موجود در حساب‌های بانکی فیلیپین پشتیبانی می‌شود.
  
  

اهمیت این پروژه در این است که صدور استیبل‌کوین را نه فقط به عنوان یک ابزار معاملاتی، بلکه به عنوان یک ارتقای زیرساختی تحت نظارت برای خدمات پولی روزمره معرفی می‌کند.

اندونزی

اندونزی نمونه بارزی از فاصله‌ی زیاد بین تقاضای بالای کاربران و عدم شفافیت قوانین است.

• Rupiah Token (IDRT): استیبل‌کوینی با پشتوانه روپیه اندونزی (IDR) است که گفته می‌شود 1:1 با روپیه فیات کاملاً پوشش داده شده و پشتوانه آن در حساب‌های بانکی اندونزی نگهداری می‌شود.
  
  

اندونزی همچنین مثال خوبی است برای اینکه چرا بانک‌ها نگران انطباق قوانین فرامرزی هستند؛ یک استیبل‌کوین مبتنی بر روپیه می‌تواند به صورت درون‌زنجیره‌ای در تمام دنیا وجود داشته باشد، حتی اگر قوانین محلی مربوط به پرداخت و گزارش‌دهی در پلتفرم‌ها و طرف‌های معامله مختلف، با هم متفاوت باشد.

مالزی 

داستان استیبل‌کوین‌ها در مالزی در اواخر سال 2025، حول محور افزایش اعتبار رینگیت و تقویت جایگاه این کشور در مبادلات تجاری بود.

• RMJDT (RMJDT): استیبل‌کوینی با پشتوانه رینگیت مالزی (MYR) است که در دسامبر 2025 توسط نماینده سلطنت جوهور (Regent of Johor) راه‌اندازی شد. هدف از این پروژه، حمایت از تسویه حساب‌های تجاری فرامرزی و گسترش کاربرد رینگیت در سطح بین‌المللی است.
  
  

ویتنام 

در ویتنام فعالیت‌هایی در زمینه استیبل‌کوین‌های بومی دیده می‌شود، اما هنوز به یک استاندارد واحد و رسمی که مورد تایید نظام بانکی باشد، تبدیل نشده است.

• VNDC (VNDC): یک استیبل‌کوین با پشتوانه دانگ ویتنام (VND) است که ارزش آن به صورت 1:1 با پول ملی این کشور تثبیت شده است.

در عمل، استفاده از استیبل‌کوین در ویتنام جریان دارد، اما ساختار رسمی و نهادی آن هنوز در حال تدوین است.

 

تایلند

رویکرد تایلند بیشتر بر پایه آزمایش‌های حساب‌شده و کنترل‌شده بوده متمرکز بوده تا پذیرش گسترش استیبل‌کوین‌های خرد. 

 

• بانک مرکزی تایلند (BOT) در حال مشورت برای ایجاد چارچوبی جهت استیبل‌کوین‌های با پشتوانه «بات» است. همزمان، پروژه‌های آزمایشی در حال بررسی واحدهای پرداخت هوشمندی هستند که پشتوانه آن‌ها سپرده‌های بانکی تایلند است.
  
  

• علاوه بر این، وزارت دارایی تایلند طرحی برای یک استیبل‌کوین با پشتوانه اوراق قرضه دولتی بات را مطرح کرده است؛ که نشان‌دهنده تمایل به مدلی نزدیک‌تر به اوراق بهادار توکنیزه دولتی نسبت به استیبل‌کوین‌های عمومی (خرده‌فروشی) است.
  

تایوان

نهادهای نظارتی تایوان چراغ سبز نشان داده‌اند که استیبل‌کوین‌های بومی، پس از تکمیل زیرساخت‌های قانونی و نظارتی، وارد بازار خواهند شد. برآوردها نشان می‌دهد که این اتفاق در نیمه دوم سال 2026 رخ خواهد داد.

 

هند و جنوب آسیا 

هند همچنان در قبال استیبل‌کوین‌ها موضع محتاطانه‌ای دارد و سیاست‌گذاران این کشور بر موضوعاتی مثل حاکمیت پولی و ریسک‌های سیستماتیک تأکید می‌کنند. تا به امروز، هیچ استیبل‌کوین معتبری با پشتوانه روپیه هند (INR) در کانال‌های رسمی و تحت نظارت وجود ندارد که از نظر اعتبار و رواج با نمونه‌هایی نظیر SGD (سنگاپور)، JPY (ژاپن) یا PHP (فیلیپین) قابل مقایسه باشد.

 

رویکرد هند در سطح منطقه بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که این پیام را تقویت می‌کند که استیبل‌کوین‌ها صرفاً یک فناوری پرداخت نیستند، بلکه ابزاری در خدمت سیاست‌های پولی کشورها محسوب می‌شوند.

کره جنوبی

بحث‌ها در کره جنوبی عمدتاً پیرامون ساختار اجرایی و نظارت‌ متمرکز است: اینکه چه نهادهایی مجاز به صدور استیبل‌کوین هستند و این فعالیت تحت کدام لایه‌ی نظارت بانکی قرار می‌گیرد. هنوز هیچ استیبل‌کوینی با پشتوانه «وون» (KRW) که به‌طور قاطع به‌عنوان یک استاندارد ملی (مانند XSGD یا JPYC) شناخته شود، شکل نگرفته است.

اهمیت امارات متحده عربی (UAE) در مبادلات 

اگرچه امارات از منظر جغرافیایی در حوزه‌ای مجزا قرار دارد، اما نمی‌توان آن را از شبکه‌های حواله و مسیرهای تجاری آسیا جدا دانست.

 

• پروژه‌های استیبل‌کوین با پشتوانه درهم (AED) در مراحل نهایی کردن تایید خود و عرضه هستند و کاملاً با قوانین مربوط به توکن‌های پرداخت تحت نظارت انطباق دارند.
  
  

اهمیت این موضوع برای آسیا در این است که مسیرهای خلیج فارس به جنوب آسیا از فعال‌ترین مسیرهای پرداخت فرامرزی در جهان محسوب می‌شوند.

 

---

 

تفاوت استیبل‌کوین‌ها با ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) و سپرده‌های توکنیزه‌شده در آسیا

در بازار آسیا، استیبل‌کوین‌ها در کنار دو شکل دیگر از پول دیجیتال، یعنی ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) و سپرده‌های توکنیزه‌شده قرار می‌گیرند و با آن‌ها در تعامل یا رقابت هستند.

ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) در واقع همان پول ملی اما به شکل دیجیتال است. این نوع ارز، تعهد مستقیم بانک مرکزی محسوب شده و در قلمرو حقوقی کشور صادرکننده، وضعیت پول قانونی (Legal Tender) را دارد. در کشورهای آسیایی، پروژه‌های CBDC معمولاً بر تسویه‌حساب‌های کلان و بین‌بانکی، پرداخت‌های خرد داخلی یا پروژه‌های آزمایشی پرداخت فرامرزی متمرکز هستند.

سپرده توکنیزه‌شده ماهیت متفاوتی دارد. این ابزار همچنان یک سپرده بانکی است و همچنان مطالبه‌ای از یک بانک تجاری به شمار می‌رود، با این تفاوت که به شکل یک توکن بر بستر دفترکل ثبت می‌شود تا امکان انتقال برنامه‌پذیر و مشروط آن فراهم شود. بانک‌ها به این دلیل که سپرده‌ها همچنان در چارچوب نظارتی و ترازنامه بانکی باقی می‌مانند، معمولاً از این مدل استقبال می‌کنند.

استیبل‌کوین‌ها در میانه‌ی این دو قرار می‌گیرند. آن‌ها امکان تسویه‌حساب همیشگی و شبانه‌روزی را برای دارایی‌های دیجیتال و انتقال پول بین‌المللی فراهم می‌کنند؛ اما حق مطالبه‌ی کاربر از صادرکننده استیبل‌کوین، به کیفیت ذخایر و سازوکارهای نقد کردن آن، در کنار نظارت‌های قانونی در کشور مبدأ بستگی دارد.

جدول مقایسه استیبل‌کوین‌ها، ارزهای دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) و سپرده‌های توکنیزه‌شده

 

 

---

 

ریسک‌ها، کلاهبرداری‌ها و واقعیت‌های اجرایی در حوزه استیبل‌کوین‌ها

استیبل‌کوین‌ها نوسانات قیمت را کاهش می‌دهند، اما لزوماً باعث کاهش ریسک نمی‌شوند.

اعتماد به ذخایر، از دست رفتن برابری قیمتی (De-peg) و کلاهبرداری 

الگوهای اصلی شکست در این حوزه همواره تکرار می‌شوند: عدم اعتماد به ذخایر، از دست رفتن برابری قیمت با ارز مرجع (De-peg) و کلاهبرداری. استیبل‌کوین‌های الگوریتمی جدی‌ترین هشدار برای بازار آسیا هستند؛ پروژه TerraUSD (UST) به وضوح نشان داد که وقتی پایداری ارزش، به جای «ذخایر واقعی» (Hard reserves) به اعتماد بازار وابسته باشد، وعده قیمت ثابت چطور می‌تواند به سرعت فرو بپاشد.

در خصوص استیبل‌کوین‌های دارای پشتوانه ارز فیات، بحران‌های رایج‌تر معمولاً به شکل از دست رفتن موقت برابری قیمت (De-peg) ظاهر می‌شوند؛ این اتفاق عمدتاً ناشی از ابهام در وضعیت ذخایر، تنش‌های بانکی یا ایجاد مشکل در نقد کردن سریع دارایی‌ها است.

کلاهبرداری و پولشویی

در کنار سایر چالش‌ها، کلاهبرداری و پولشویی دو دسته‌ی اصلی از ریسک‌های این حوزه هستند. به عنوان نمونه، وزارت دادگستری ایالات متحده (DOJ) پرونده‌ای برای توقیف اموال به جریان انداخته است تا حدود 225 میلیون دلار دارایی دیجیتال عمدتاً Tether (USDT) را ضبط کند؛ این مبالغ از طریق شگردهای کلاهبرداری سرمایه‌گذاری موسوم به «اعتمادسازی فریبنده» (Pig Butchering) به دست آمده بود.

در این سناریو، کلاهبرداران ابتدا در فضای مجازی اعتماد قربانیان را جلب کرده، آن‌ها را به سمت صرافی‌های جعلی سوق می‌دهند و در نهایت با اعمال فشار، آن‌ها را مجاب به انتقال استیبل‌کوین به کیف‌پول‌های شبکه جنایی می‌کنند. مستندات پرونده نشان می‌دهد که درآمدهای نامشروع از طریق شبکه‌ای پیچیده از تراکنش‌های بلاک‌چینی جابجا شده‌اند تا منشأ اصلی آن‌ها پنهان‌سازی شود (Money Laundering). مقامات قضایی در حال تلاش برای بازپس‌گیری این سرمایه‌ها و بازگرداندن آن‌ها به مالباختگان هستند.

گزارش‌ها همچنین بخش‌هایی از این اقتصاد کلاهبرداری را به شبکه‌هایی مستقر در جنوب‌شرق آسیا مرتبط دانسته‌اند که از نیروی کار قاچاق‌شده (قربانیان قاچاق انسان) استفاده می‌کنند. به همین دلیل، تیم‌های انطباق مقرراتی در آسیا جریان‌های استیبل‌کوینی را به‌عنوان یکی از حوزه‌های پرریسک و خط مقدم مقابله با جرایم مالی تلقی می‌کنند.

واکنش نهادهای ناظر به این وضعیت، سخت‌گیرانه‌تر کردن قوانین عرضه استیبل‌کوین، الزام به شفافیت ذخایر و نظارت دقیق بر مبادی تبدیل پول سنتی به دیجیتال و بالعکس بوده است. چشم‌انداز استیبل‌کوین‌ها در آسیا کاملاً واضح است: پایان دوره اغماض در قبال ذخایر نامشخص و پافشاری بر فعالیت‌های دارای مجوز و منطبق بر استانداردهای قانونی.

 

---

 

آیا استیبل‌کوین‌ها در سال 2026 به زیرساخت اصلی پرداخت در آسیا تبدیل می‌شوند؟

از اواخر سال 2025 و در آستانه سال 2026، روایت استیبل‌کوین‌ها در آسیا از یک ابزار صرفاً نوسان‌گیرانه به یک موضوع زیرساختی تغییر ماهیت داده است.

• با وجود ظهور استیبل‌کوین‌های بومی با پشتوانه ارزهای محلی، استیبل‌کوین‌های دلاری (USD) همچنان در تراکنش‌های واقعی پیشتاز هستند.

• بانک‌ها با احتیاط پیش می‌روند؛ آن‌ها ضمن انتظار برای هماهنگی مقرراتی در سطح منطقه، سپرده‌های توکنیزه‌شده و پروژه‌های آزمایشی تسویه تحت نظارت را ترجیح می‌دهند.

• مقامات ناظر بر سر یک اصل واحد به توافق رسیده‌اند: صدور استیبل‌کوین باید با پشتوانه دارایی‌های ذخیره باکیفیت، قابلیت نقدشوندگی مطمئن و انطباق کامل با قوانین اجرایی صورت گیرد.

به عبارت دیگر، استیبل‌کوین‌ها دیگر در پی «جایگزین کردن بانک‌ها» نیستند. مسیر واقع‌بینانه‌تر این است که استیبل‌کوین‌ها به عنوان یک لایه تسویه قانونمند برای پرداخت‌های بین‌المللی و دارایی‌های دیجیتال تبدیل شوند و بانک‌ها همچنان رابطه‌ با مشتریان را مدیریت کرده و حساب‌های تحت پوشش بیمه را در اختیار داشته باشند.

اگر می‌خواهید روندهای بعدی را دنبال کنید، به سه سیگنال کلیدی زیر توجه کنید:

1. کدام حوزه‌های قضایی صدور مجوز به عرضه‌کنندگان را تایید می‌کنند

2. ذخایر چگونه تعریف و حسابرسی می‌شوند

3. آیا بانک‌ها مستقیماً استیبل‌کوین‌ها را می‌پذیرند یا سپرده‌های توکنیزه‌شده را به‌عنوان جایگزین امن‌تر نهادی توسعه می‌دهند