در پی فروپاشی FTX و پیامدهای گسترده آن در صنعت ارزهای دیجیتال، بسیاری از صرافیهای متمرکز پیشرو برای ارتقای شفافیت، به ارائه عمومی ذخایر درخت مرکل (Merkle Tree) روی آوردهاند.
در همین راستا، Toobit نیز برای تأیید مجدد تعهد خود به شفافیت و امنیت، آخرین گزارش اثبات ذخایر (Proof of Reserves) خود را منتشر کرده است:
www.toobit.com/fa/proof-of-reserves
اثبات ذخایر چیست؟
اثبات ذخایر به مسئله شفافیت برای داراییهای نگهداریشده در صرافیها میپردازد که یک روش تأیید ضروری است تا اطمینان حاصل شود که ارزهای دیجیتال با داراییهای ملموس پشتیبانی میشوند. درختان مرکل نوعی ساختار داده هستند که در الگوریتم اثبات ذخایر برای رمزگذاری ایمن دادههای بلاکچین استفاده میشوند.
درخت مرکل چیست؟
درخت مرکل (درخت هش) یک درخت باینری رایج است که از یک گره ریشه، تعدادی گره میانی و چندین گره فرزند تشکیل شده است.
مکانیسم عملکرد:
قبل از بررسی نحوه عملکرد اثبات ذخایر، نگاهی به نحوه عملکرد درخت مرکل بیندازیم
-
ساختار داده شبیه به درختی با یک گره ریشه و گرههای فرزند است. گرهها و تمام پردازشهای داده به صورت سلسلهمراتبی سازماندهی شدهاند.
-
تأیید گرههای مبدأ و مقصد در حین تحویل نتایج داده لایه به لایه از پایین به بالا ضروری است.
-
محتوای بلاک را با استفاده از الگوریتم هش به یک مقدار هش تبدیل میکند. مقدار هش نیز با تغییر محتوای بلاک تغییر خواهد کرد.
-
ریشه مرکل هشهای همه گرههای فرزند را ذخیره میکند، در حالی که گرههای فرزند میتوانند در صورت گسترش سریع دادهها به طور نامحدود اضافه شوند.
با استفاده از درخت مرکل، یک ساختار داده منطقی و متصل ایجاد شده است. هر تغییر در دادههای یک گره فرزند بلافاصله منجر به تغییر هش ریشه میشود. با مقایسه این هش ریشه با هشی که توسط منبع ارائه شده، میتوانیم تأیید کنیم که دادهها تغییر یا دستکاری نشدهاند.
و در ادامه به نحوه عملکرد اثبات ذخیره میپردازیم.
یک حسابرسی اثبات ذخیره نشان میدهد که یک صرافی با یک حسابرس ارز دیجیتال شخص ثالث همکاری میکند تا اطمینان حاصل کند که داراییهایی در ترازنامه خود دارد و داراییهای مشتری متعادل است. این اقدام بهمنظور جلوگیری از سواستفاده از سرمایه مشتریان و اطمینان از اینکه ارزهای دیجیتال نگهداریشده توسط داراییهای واقعی پشتیبانی میشوند، انجام میشود. این گزارشهای شخص ثالث بهصورت رمزنگاری تطبیق داده میشوند و حریم خصوصی و امنیت را تضمین میکنند.
-
یک درخت مرکل توسط شخص ثالث با استفاده از اطلاعات موجود در تمام موجودیهای حفظ شده ساخته میشود.
-
سپس، مجموع ماندههای همه حسابهای استفاده شده با یک ریشه مرکل به طور منحصر به فرد شناسایی میشود.
-
امضای دیجیتال صرافی برای تأیید این موجودیها در بلاکچینهای عمومی که داراییها در آنها نگهداری میشوند، استفاده میشود.
-
اطلاعات موجودی و دارایی در بلاکچینهای عمومی تأیید میشوند. این ارقام باید متعادل باشند تا ثبات را تضمین کنند.
-
علاوه بر این، سیستمهایی توسعه داده خواهند شد تا مشتریان بتوانند اعتبار داراییهای خود را تأیید کنند.
-
هر گونه تغییر دادهای بر ریشه مرکل تأثیر خواهد گذاشت که ممکن است نشانهای از دستکاری دارایی مشکوک باشد.
مزایای اثبات ذخایر
نظارت داشتن و حفظ تعادل در محیط غیرمتمرکزی مانند ارزهای دیجیتال که سیستمها در حالت ایدهآل به گونهای طراحی شدهاند که نقطه شکست واحدی نداشته باشند، بسیار مهم است. شرکتهای مالی سنتی نیز در برخی موارد ورشکسته شدهاند.
با این حال، دولتها در اکثر موارد این مؤسسات را نجات دادهاند. مزیت نجات آنها توسط نهادهای دولتی در صورت ورشکستگی برای سازمانهای ارزهای دیجیتال در دسترس نیست.
بنابراین، رویکرد "اثبات ذخایر" بهترین جنبههای شفافیت مدیریت دارایی و حریم خصوصی دارایی مشتری را ترکیب میکند.
محدودیتهای اثبات ذخایر
شفافیت در حسابرسیها و تایید داراییها توسط اثبات ذخایر تضمین شده است. با این حال، مسائلی هم وجود دارد.
-
اثبات ذخایر میتواند کنترل بر دادههای زنجیرهای و پولی که نگهداری میشود را نشان دهد، اما نمیتواند مالکیت انحصاری یک کلید خصوصی را ثابت کند.
-
احتمال دارد که حسابرس و حسابرسی شونده با هم همکاری کنند. با این حال، هر دو طرف مسئول تضمین شفافیت هستند.
-
از دست دادن کلیدها و پولهای گم شده ممکن است نشاندهنده ناهماهنگی در فرآیند تایید باشد و روش اثبات ذخایر نمیتواند نشان دهد که آیا یک صرافی برای قبولی در حسابرسی، پول قرض گرفته است یا خیر.
نتیجهگیری
اعتماد بازار به فضای ارزهای دیجیتال به طور مداوم توسط برنامههایی مانند اثبات ذخایر تقویت میشود. اگرچه دارای مجموعه منحصر به فردی از مشکلات اجرایی است، اما بدون شک یک استراتژی برای منافع بیشتر است. اگرچه ممکن است پیشرفتهای آینده حتی بهتر عمل کنند، اما این یک نقطه شروع مهم برای محافظت از داراییهای سرمایهگذاران است.
